10-02-2024

Insecten en wind zijn een belangrijke infectiebron voor Erwinia

Insecten, vooral vliegen, en wind kunnen de bacterieziekte Erwinia verspreiden in pootaardappelen, dit blijkt uit de meerjarige onderzoeken vanuit het Plan van Aanpak Erwinia. Tijdens de Pootaardappeldag van Delphy werd de kennis over infectiebronnen en verspreidingsroutes van Erwinia gedeeld met pootgoedtelers.

Erwinia-infectie door insecten

Het is belangrijk om te weten waar de Erwinia-besmetting vandaan komt. De afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar mogelijke bronnen. “Insecten kunnen overal besmet raken waardoor ze een schoon aardappelgewas kunnen infecteren. Uit onderzoeken blijkt dat een breed scala van vooral vliegen Erwinia kan verspreiden”, vertelt Jan van der Wolf die als onderzoeker van Wageningen University & Research bij het Plan van Aanpak Erwinia betrokken is. “Hierdoor kan de besmetting zich over grote afstanden verspreiden, zeker over enkele honderden meters.”

Spatwater ziekte planten en wind is ook een verspreidingsroute

Erwinia kan zich ook via spatwater van zieke planten dat door de wind wordt meegevoerd, verspreiden. Van der Wolf: “Erwinia-vrij pootgoed op de locatie is daarom heel belangrijk, net zoals het nemen van andere hygiëne- en teeltmaatregelen om Erwinia te voorkomen.”

Regenwater als potentiële infectiebron is niet aangetoond

“Gedacht werd dat regenwater een infectie kon veroorzaken, maar dat is niet aangetoond”, licht Van der Wolf toe. “Wel leidt een nat groeiseizoen tot een hoge Erwinia-infectiedruk, omdat de bacterie zich dan goed kan vermenigvuldigen en verspreiden. Ook grond en onkruiden lijken geen infectiebron voor de verspreiding van Erwinia.”

Verspreiding door machinaal oogsten

Als een partij pootgoed al besmet is geraakt is en rotte knollen in de partij aanwezig zijn, kan versmering door machinaal oogsten optreden. “Een geïnfecteerde knol, besmet in mum van tijd andere knollen”, geeft Peter Berghuis, voorzitter van LTO-werkgroep Pootaardappelen aan. Tot drie meter van de rotte knol is de kans op besmetting zeventig procent, op tien meter is dit twintig procent. Bacteriën overleven maximaal één dag op de oogstmachine.

Beheersing door resistente en minder gevoelige rassen

Een oplossing om Erwinia te beheersen is nog niet gevonden. Beheersing moet nu nog komen van resistente en weerbare aardappelen. Rassen kennen een groot verschil in het besmettingsrisico. Sommige rassen worden nauwelijks positief getoetst op Erwinia in het nacontrolemonster, andere rassen regelmatig.

9 tips om Erwinia te voorkomen:

  1. Kies voor rassen die minder gevoelig zijn voor Erwinia
  2. Voorkom versmering tijdens voorkiemen en poten door het verwijderen van rotte knollen.
  3. Zorg voor een optimale bemesting. Een te hoge of te lage stikstofgift maakt de plant minder weerbaar.
  4. Zorg voor een goede afwatering en probeer verslemping van gronden tegen te gaan.
  5. Oogst bij droog weer in verband met versmering op oogstmachines
  6. Verwijder rotte knollen bij de oogst om versmering te voorkomen.
  7. Zorg voor goed afgestelde schone (gedesinfecteerde) oogst- en sorteermachines om verwonding zo veel mogelijk te voorkomen.
  8. Zorg na oogst voor een goede verdere afharding van de knol en een goede wondheling.
  9. Zorg voor bewaarcondities waarbij Erwinia’s zich niet verder kunnen vermeerderen.

Plan van Aanpak Erwinia

De bacterieziekte Erwinia zorgt voor grote problemen in de (poot)aardappelteelt. In 2017 is daarom gestart met het Plan van Aanpak Erwinia met als doel om via onderzoeken en voorlichting Erwinia te beheersen. Een samenwerking van BO Akkerbouw, Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen, NAK, HZPC, Agrico en de NAO. Het Plan van Aanpak Erwinia is één van de vijf Plannen van Aanpak die uitgevoerd zijn vanuit BO Akkerbouw. Binnen deze Plannen werkten vertegenwoordigers uit de hele aardappelketen samen om ziekten en plagen in de aardappelteelt aan te pakken, onder andere door het uitvoeren van onderzoeken. BO Akkerbouw financiert de Plannen van Aanpak met overgedragen middelen uit het Productschap Akkerbouw.